Claude Code

Czat w terminalu czy agent?#

To samo zdanie — „dodaj walidację emaila do formularza" — daje dwa zupełnie różne rezultaty:

code
Kopiuj
Czat:         dostajesz fragment kodu → sam szukasz pliku, wklejasz,
              uruchamiasz, wracasz z błędem, wklejasz znowu.

Claude Code:  agent znajduje formularz, sprawdza, jak walidacja wygląda
              gdzie indziej w projekcie, edytuje pliki, uruchamia testy,
              poprawia to, co nie przeszło, i raportuje, co zrobił.

Różnica nie leży w modelu, tylko w kontrakcie. Claude Code pracuje w pętli: zbiera kontekst → działa → sprawdza wynik — i powtarza, aż zadanie jest skończone. Ty możesz wejść w tę pętlę w każdej chwili (Esc przerywa bieżący krok), ale nie musisz prowadzić każdego ruchu.

Z tego wynika podział ról, który przewija się przez cały moduł: agent przejmuje wykonanie, ty zachowujesz cel i osąd. Jeśli przeszedłeś moduł „Agent ≠ czat" — tu zobaczysz tę zasadę w konkretnym narzędziu.

Gdzie działa#

Claude Code to jeden silnik dostępny w kilku miejscach. Twoje pliki CLAUDE.md, ustawienia i serwery MCP działają tak samo w każdym z nich:

Wybierz powierzchnię według tego, gdzie żyje twoja praca. Nawyki — zlecenie, plan, odbiór — są wszędzie te same.

Instalacja i logowanie#

Jeśli przeszedłeś etap Inicjalizacja, masz to za sobą — przeskocz do następnej sekcji. Skrót:

bash
Kopiuj
# macOS, Linux, WSL — natywny instalator (zalecany)
curl -fsSL https://claude.ai/install.sh | bash

# Windows PowerShell
irm https://claude.ai/install.ps1 | iex

# Sprawdzenie (w nowym oknie terminala)
claude --version

# Start w folderze projektu — przy pierwszym uruchomieniu
# logujesz się w przeglądarce
cd moj-projekt
claude

• •Natywny instalator aktualizuje się sam w tle. Instalacje przez Homebrew (brew install --cask claude-code) i WinGet aktualizujesz ręcznie. npm install -g @anthropic-ai/claude-code nadal działa jako alternatywa (wymaga Node.js 22+), ale nie jest ścieżką zalecaną.
• •Konto: płatny plan Claude (Pro, Max, Team, Enterprise) — logowanie w przeglądarce, bez klucza API. Alternatywa: konto Claude Console z rozliczeniem za API. Darmowy plan claude.ai nie obejmuje Claude Code. Zmienną ANTHROPIC_API_KEY ustawiasz tylko wtedy, gdy świadomie rozliczasz się kluczem API.
• •Zmiana konta w trakcie sesji: /login. Wersję, konto i model sprawdzisz przez /status.

Komendy instalacji zmieniają się szybciej niż ten kurs — aktualna instrukcja jest zawsze w dokumentacji (link w zasobach).

Pierwsze zlecenie: brief zamiast polecenia#

Claude Code zrobi dokładnie tyle, ile da się wyczytać z twojego zlecenia. Dobry brief ma cztery części:

code
Kopiuj
❌ Dodaj walidację do formularza.

✅ Formularz kontaktowy przepuszcza puste i błędne adresy email —
   chcę, żeby je odrzucał, zanim cokolwiek trafi do API.
   Formularz jest w @src/components/ContactForm.tsx; walidację
   robimy już w SignupForm.tsx — wzoruj się na nim.
   Skończone, gdy testy dla "", "jan@" i "[email protected]" przechodzą
   i npm test jest zielony. Pokaż mi wynik testów.
   Bez nowych zależności, nie zmieniaj API.

Dwie uwagi praktyczne:

• •Kontekst to wskazanie, nie kopiowanie. Claude Code sam czyta pliki, których potrzebuje. Twoja rola to powiedzieć, gdzie patrzeć i na czym się wzorować. @ w polu wpisywania podpowiada ścieżki plików.
• •Najsilniejsze kryterium to takie, które agent sam uruchomi — test, build, linter, skrypt. Wtedy pętla zamyka się bez ciebie: agent robi, sprawdza, poprawia. A ty dostajesz dowód, nie zapewnienie.

Najpierw plan, potem wykonanie#

Najtańszy moment na korektę kierunku to chwila przed pierwszą edycją. Do tego służy plan mode: agent czyta pliki i analizuje, ale niczego nie zmienia, dopóki nie zatwierdzisz planu.

Jak włączyć:

• •Shift+Tab — przełączaj, aż pasek stanu pokaże plan mode on
• •/plan opis zadania — plan dla jednego zlecenia
• •claude --permission-mode plan — cała sesja startuje w trybie planowania

Rytm pracy przy większych zadaniach:

code
Kopiuj
1. Eksploruj   (plan mode)  „Przeczytaj src/auth i opisz, jak działa sesja."
2. Zaplanuj    (plan mode)  „Chcę dodać X. Które pliki się zmienią? Jaki plan?"
3. Wykonaj     (po zatwierdzeniu planu)  „Zrealizuj plan, uruchom testy."
4. Odbierz     diff, testy, dowód — dopiero potem commit.

Czytając plan, sprawdzasz go wobec briefu: czy dotyka tylko plików, których się spodziewasz? Czy mówi, jak agent sprawdzi wynik? Czy nie robi czegoś „przy okazji"? Plan możesz poprawić słowem albo otworzyć do edycji (Ctrl+G).

Kiedy pominąć plan: gdy diff da się opisać jednym zdaniem — literówka, zmiana nazwy, dodanie logu. Planowanie ma sens, gdy nie znasz najlepszego podejścia, zmiana obejmuje wiele plików albo pracujesz w kodzie, którego nie znasz.

Uprawnienia i checkpointy: siatka bezpieczeństwa#

Tryby uprawnień#

Tryb decyduje, co agent robi bez pytania. Przełączasz je Shift+Tab (w VS Code i desktopie — wskaźnikiem trybu):

W aktualnych wersjach sesja w terminalu i w VS Code domyślnie startuje w trybie auto. To wygodne, ale na pierwsze sesje w nieznanym projekcie rozważ claude --permission-mode manual — zobaczysz każdą akcję, zanim się wydarzy. Jest też tryb bypassPermissions, który wyłącza wszystkie pytania — wyłącznie do izolowanych kontenerów i maszyn wirtualnych.

Reguły: czego agent nie dotyka nigdy#

Tryby to linia bazowa. Na nią nakładasz reguły w .claude/settings.json (albo przez /permissions). Reguły deny blokują w każdym trybie:

json
Kopiuj
{
  "permissions": {
    "deny": ["Read(./.env)", "Read(./.env.*)"]
  }
}

To właściwy mechanizm wyłączania plików z zasięgu agenta. Claude Code nie ma pliku .claudeignore, a wpis w CLAUDE.md to kontekst, nie egzekwowana blokada.

Checkpointy: bezpieczne cofanie#

Każde twoje polecenie tworzy automatyczny checkpoint. /rewind (albo dwa razy Esc przy pustym polu) otwiera menu: przywróć kod, rozmowę albo jedno i drugie do wybranego momentu.

Granice tej siatki:

• •śledzone są edycje robione narzędziami edycji Claude — zmiany przez polecenia powłoki (rm, mv, cp) nie są,
• •zmiany zrobione ręcznie poza sesją albo w innej sesji zwykle też nie,
• •checkpoint to cofanie w obrębie sesji, nie zastępuje gita. Przed większym zleceniem zrób commit.

CLAUDE.md: stała umowa#

CLAUDE.md to plik, który Claude Code wczytuje na starcie każdej sesji. Zapisujesz w nim to, co inaczej tłumaczyłbyś za każdym razem: jak uruchomić testy, jakie są konwencje, czego nie ruszać.

Pliki się sumują, nie nadpisują — instrukcje bliżej folderu, w którym pracujesz, agent czyta później. Sprzeczne zasady w dwóch plikach to proszenie się o losowy wybór.

Jak zacząć: /init analizuje projekt i generuje startowy CLAUDE.md (jeśli plik istnieje — proponuje poprawki). Potem dopisujesz to, czego agent sam nie wyczyta z kodu. /memory otwiera pliki CLAUDE.md do edycji i pokazuje notatki, które Claude zapisuje sam (auto memory).

markdown
Kopiuj
# CLAUDE.md

## Komendy
- npm run dev — serwer deweloperski
- npm test — testy (uruchom przed każdym commitem)

## Konwencje
- Komponenty w src/components/, nazwy w PascalCase
- Walidacja formularzy: wzorzec z SignupForm.tsx

## Granice
- Nie dodawaj zależności bez pytania
- Nie modyfikuj plików w src/generated/

Trzy zasady dobrego CLAUDE.md:

• •Sprawdzalne zamiast ogólnych: „Uruchom npm test przed commitem", nie „testuj zmiany".
• •Krótko: celuj w mniej niż ~200 linii. Długi plik zjada kontekst i obniża posłuszeństwo.
• •Dopisuj, gdy agent drugi raz popełni ten sam błąd — albo gdy łapiesz się na wpisywaniu tej samej poprawki co sesję.

Więcej o hierarchii, regułach per ścieżka i pamięci — w module „Pliki Kontekstowe".

Rozszerzenia: kiedy po co sięgnąć#

Nie konfiguruj wszystkiego na start. Każde rozszerzenie ma rozpoznawalny sygnał:

Pracę wielu agentów naraz omawia moduł „Multi-Agent" w rdzeniu programu. Skills i serwery MCP rozwijamy szerzej w etapie NARZĘDZIA, w bibliotece dla członków. Tutaj wystarczy, że wiesz, kiedy sygnał się pojawia.

Weryfikacja: praca agenta to kandydat, nie wynik#

Agent kończy, gdy praca wygląda na skończoną. Bez sprawdzalnego kryterium „wygląda" jest jedynym sygnałem — a agent przynosi słaby i świetny wynik tym samym pewnym tonem.

Jak odbierać pracę:

1. •Dowód zamiast deklaracji. Poproś o komendę, którą agent uruchomił, i jej wynik — nie o zdanie „gotowe, działa".
2. •Czytaj diff, nie opowieść. /diff pokazuje zmiany w drzewie roboczym razem z edycjami agenta; w VS Code masz diffy w edytorze. Opis pracy i praca to dwie różne rzeczy — rozjazd między nimi to najczęstszy sygnał problemu.
3. •Druga para oczu. /code-review (alias /review) przegląda bieżące zmiany, /security-review szuka podatności w zmianach na gałęzi. Agent, który wykonał pracę, nie powinien być jedynym, który ją ocenia — przy ważnych zmianach ten drugi to ty albo ktoś z zespołu. Pamiętaj: kod, który działa, to nie kod, który jest bezpieczny. Agent optymalizuje to, co widzi — czy się uruchamia, czy testy przechodzą — a bezpieczeństwo to myślenie o tym, czego nie widać: kto jeszcze wywoła tę funkcję, co przyjdzie w danych, gdzie wyciekną sekrety. „Zaakceptuj wszystko" to najdroższy przycisk w pracy z agentem.
4. •Zapytaj, gdzie improwizował: „Co było najtrudniejszą decyzją i co byś sprawdził na moim miejscu?"
5. •Commit po odbiorze. Claude Code nie ma wbudowanej komendy /commit — prosisz zwyczajnie („zrób commit z opisowym komunikatem") albo commitujesz sam. Kolejność ma znaczenie: najpierw odbiór, potem zapis.

Z życia: Production bug w piątek o 17:00#

Kasia, backend dev, piątek 17:00. Alert z monitoringu: część requestów do /api/checkout zwraca 500. Dziś nie było żadnego deploya. Klientom nie przechodzą płatności.

Jak poprowadziła Claude Code:

Krok 1: Diagnoza, nie „napraw"#

code
Kopiuj
> /plan Od 15 minut /api/checkout zwraca 500. Dziś nie było
  deploya. Przejrzyj logi z ostatnich 30 minut i opisz, co
  widzisz. Niczego nie zmieniaj.

Claude: [czyta logi]
"500-tki dotyczą tylko płatności kartą — przelewy przechodzą.
 SDK operatora płatności zwraca 401 Unauthorized."

Krok 2: Hipotezy#

code
Kopiuj
> Zaproponuj 3 hipotezy, dlaczego autoryzacja przestała działać
  bez naszych zmian. Którą najtaniej sprawdzić?

Claude:
1. Klucz API został zrotowany, a aplikacja trzyma stary
2. Operator zmienił wymagania wobec nagłówków żądania
3. Nasz middleware gubi nagłówek autoryzacji
Najtaniej: 1 — wystarczy sprawdzić, skąd i kiedy czytamy klucz.

Krok 3: Test hipotezy#

code
Kopiuj
> Sprawdź hipotezę 1. Nie wypisuj wartości klucza.

Claude: [czyta konfigurację i skrypt rotacji]
"Skrypt rotacji kluczy uruchamiany przez cron zadziałał
 dziś o 16:40. Aplikacja wczytuje klucz raz, przy starcie,
 i trzyma go w pamięci — po rotacji używa nieważnego."

Krok 4: Poprawka z dowodem#

code
Kopiuj
> Najpierw test, który odtwarza błąd po rotacji klucza.
  Potem poprawka. Pokaż wynik testów i diff — wdrażam ja.

Claude: [pisze test → test nie przechodzi → poprawka → test przechodzi]
"Klient płatności czyta teraz klucz ze źródła przy każdej
 inicjalizacji i odświeża go po 401. Diff poniżej: 2 pliki."

Kasia przeczytała diff, jako doraźny ratunek zrestartowała aplikację, a poprawkę wdrożyła sama, po przejściu testów.

Cenna wiedza: Kasia nie powiedziała „napraw buga". Prowadziła agenta jak diagnozę: objawy → hipotezy → test → poprawka → dowód. Agent wykonał całą żmudną część — czytanie logów, konfiguracji, skryptów. Dwie decyzje zostały u niej: co jest przyczyną i co trafia na produkcję. To jest różnica między delegowaniem a oddawaniem steru.

Kiedy NIE delegować#

• •Nie umiesz napisać kryterium odbioru. Najpierw pomyśl albo porozmawiaj (plan mode nadaje się do tego świetnie), dopiero potem zlecaj.
• •Sprawdzenie kosztuje tyle, co zrobienie. Zmiana w jednej linii, którą znasz na pamięć, szybciej wyjdzie spod twoich palców.
• •To decyzja, nie wykonanie. Architektura, priorytety, kompromisy biznesowe, „czy to idzie na produkcję". Agent przygotuje opcje i ich koszty — wybór należy do ciebie.
• •Nie masz siatki. Brak gita, brak testów, dostęp do produkcji i sekretów — najpierw commit, reguły deny, testy. Potem delegacja.
• •Celem jest twoje zrozumienie. Gdy uczysz się czegoś od podstaw, niech agent tłumaczy i zadaje pytania — a piszesz ty.
• •„Przepisz cały projekt". Zadanie bez granic kończy się pracą, której nie da się odebrać. Dziel na kroki, z których każdy ma własne kryterium.